|

|
|
W okolicach Trzebini mo¿emy natkn¹æ siê,
chocia¿ rzadko na
fragmenty skamienia³ych pni drzew. O ich wystêpowaniu w naszym
rejonie pisa³ ju¿ w 1894 roku Stanis³aw Zarêczny.
Okazy skamienia³ego drewna mo¿na
znaleŸæ niemal wy³¹cznie w miejscach, w których na powierzchni ukazuj¹ siê
piaskowce arkozowe. Fragmenty permo-karboñskich pni to jedyne i bardzo interesuj¹ce
skamienia³oœci jakie wystêpuj¹ w arkozie. Ich wiek szacuje siê na oko³o
300 mln lat, czyli na koniec karbonu i pocz¹tek permu. Podobne
pnie wystêpuj¹ w okolicach Chrzanowa a szczególnie wsi Kwacza³a, która od
wielu lat s³ynie z naturalnych ods³oniêæ arkozy i wystêpuj¹cych w
niej araukarytów.
Sam proces przemiany drewna który doprowadzi³ do powstania araukarytów
okreœla siê mianem
sylifikacji. W trakcie
powstawania, tkanki organiczne zosta³y zast¹pione ró¿nymi minera³ami takimi,
jak chalcedon czy opal.
Kwaczlskie
araukaryty zosta³y zbadane i opisane przez naukowców doœæ
szczegó³owo.
Niestety araukaryty okolic Trzebini nie doczeka³y siê jeszcze ¿adnego
opracowania, a z ca³¹ pewnoœci¹ na to zas³uguj¹. Uogólniaj¹c, mo¿na
stwierdziæ, ¿e pnie trzebiñskie maj¹ barwy jaœniejsze, najczêœciej ró¿ne
odcienie koloru ¿ó³tego niekiedy przechodz¹ce w br¹z.
Ze wzglêdu na doœæ du¿¹ zmiennoœæ litologiczn¹ ods³oniêæ arkozy w
okolicach Trzebini, skamienia³e fragmenty drzew wykazuj¹ swoiste cechy
mineralizacji w ró¿nych miejscach. G³ównym minera³em jest tutaj chalcedon.
Pnie ró¿ni¹ siê tak¿e pod
wzglêdem gatunkowym.
W Polsce podobne wiekowo choæ nieco m³odsze od trzebiñskich okazy
drzew wystêpuj¹ w Sudetach. W Nowej Rudzie mo¿emy
obejrzeæ m.in. skrzemienia³y pieñ o d³ugoœci 16 metrów wydobyty w kopalni
z warstw westfalskich (ok.250 mln lat ). Piêkne okazy skrzemienia³ego
drewna z trzeciorzêdu wystêpuj¹ równie¿ na Roztoczu. W innych rejonach
Polski skamienia³e drewno jest spotykane stosunkowo czêsto ale raczej w
niewielkich rozmiarach.
Bogactwo flory karboñskiej poznajemy g³ównie dziêki okazom znajdowanym w
kopalniach wêgla.. Tutaj szcz¹tki roœlin zachowa³y siê w wyniku procesu
powstawania wêgla, a wiêc w odmiennych warunkach ni¿ proces sylifikacji
drewna. W kopalni Siersza znaleziono wiele okazów karboñskich roœlin, które
reprezentuj¹ warstwy górnego karbonu.
Florê dolnego permu mo¿emy poznaæ dziêki wielkiej liczbie skamienia³ych
szcz¹tków roœlin znalezionych w martwicy karniowickiej. Wiele z nich mo¿na
zobaczyæ w Muzeum Paleobotanicznym w Krakowie.
|
|


|